"Jesteśmy krytykowani, bo tematy, które podejmujemy, budzą skrajne emocje."
Janusz Kurtyka, 1 IV 2009

"Polakom wciąż brak odwagi, by prezentować na zewnątrz swoją wizję historii."
Janusz Kurtyka, 1 IV 2009

"Jesteśmy ludźmi wolnymi, więc zachowujmy się jak ludzie wolni, a nie jak niewolnicy."
Janusz Kurtyka, 27 X 2001

Zobacz wszystkie

Miło nam poinformować, że już od najbliższego roku w amerykańskich księgarniach pojawi się zwycięska z I edycji Konkursu o Nagrodę im. Janusza Kurtyki praca prof. Tadeusza Wolszy:„Dotyk Katynia - To co widziałem, przekracza swą grozą najśmielsze fantazje. Wojenne i powojenne losy Polaków wizytujących Katyń w 1943 roku”. W języku angielskim jej tytuł brzmi następująco: "Encounter with Katyń The Wartime and Postwar Story of Poles Who Saw the Katyń Site in 1943".

Kulminacyjnym etapem Konkursu o Nagrodę im. Janusa Kurtyki jest wydanie książki w Stanach Zjednoczonych. Tematem w I edycji w 2017 roku była: Przestrzeń między dwoma totalitaryzmami - dramat społeczeństwa i państwa polskiego w XX wieku. W Konkursie przyznano również wyróżnienie, które otrzymał Mieczysław Nurek za publikację pt. "Gorycz zwycięstwa. Los Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie po II wojnie światowej".

Zwycięska publikacja została wydana w ilości 2000 sztuk. Z których 1700 przeznaczone jest na rynek amerykański.

Wydanie książki jest bardzo ważnym krokiem w kierunku promowania polskiej historii w Stanach Zjednoczonych. Temat Katynia wciąż bywa nieznany i bagatelizowany, co pokazała niedawna historia związana z przesunięciem Pomnika Katyńskiego w New Jersey, który stał się inspiracją dla okładki książki Laureata Konkursu.

Poniżej fragment wstępu do książki autorstwa Prezesa Fundacji im. Janusza Kurtyki - Pawła Kurtyki.

Istnieją punkty historii, które kształtują tożsamość narodów. To swego rodzaju konstytucje, zbiory najważniejszych wydarzeń, dzieł, myśli. Jednym z elementów polskiego zbioru jest Zbrodnia Katyńska. Konstytuuje nas - bo celem jej sprawców była ludobójcza zagłada polskiej elity narodowej. Wzięci do niewoli oficerowie, bez procesu i wyroku zostali zamordowani strzałem w tył głowy, zakopani w lesie, bez grobu, bez powiadomienia rodziny - skazani na zapomnienie. Bo byli Polakami, myśleli jak Polacy, patrzyli na świat poprzez pryzmat polskich wartości i polskiego interesu narodowego. Uznani zostali za niezdatnych i niemogących się przystosować do sowieckiego systemu, do ideologii komunistycznej. Byli inteligencją, elitą przedwojennego państwa. Mieli wyginąć aby nie móc prowadzić narodu w sytuacji gdy jego ziemie opanuje sowiecki okupant. 

W historii, którą przedstawiamy splótł się dramat życia ludzi świadczących o zbrodni. Sprawa Katynia jest historią wielkiego kłamstwa, które obiegło świat i miało żyć wiecznie. O zbrodniach armii sowieckiej, o naturze systemu komunistycznego nie można było mówić prawdy. W związku z tym istniały dwie rzeczywistości: ta, która dąży do prawdy oraz ta oficjalna. Myślący i mówiący inaczej byli prześladowani. Nie tylko w kraju przez aparat bezpieczeństwa. Również na świecie, za sprawą działań wywiadu oraz politycznych popleczników, takich jak działające w Europie Zachodniej partie komunistyczne. Stąd tytuł – Dotyk Katynia – gdyż tych, którzy mieli kontakt z tą sprawą, choćby przypadkowy i niezamierzony, czekały dalekosiężne represje do końca życia.

W szerszym kontekście Zbrodnia Katyńska rzuciła wyzwanie temu co euroatlantycka wspólnota uznaje za fundamentalne wartości takie jak wolność przekonań, wyznania, prawa człowieka. Te wartości wyznawane przez społeczeństwo polskie stanowiły przeszkodę dla totalitarnych reżimów hitlerowskich Niemiec i ZSRS. Nie było dla nich miejsca w komunistycznym państwie. Dlatego ujawnienie Zbrodni Katyńskiej  było  niepożądane przez  sojusz angielsko - rosyjsko – amerykański, a prawda o niej na świecie mogła zostać wysłuchana dopiero po rozpoczęciu zimnej wojny.

Temat zbrodni katyńskiej jest w dalszym ciągu aktualny. Nie tylko dlatego, że sprawa udostępnienia wszystkich dokumentów przez Federację Rosyjską stronie polskiej do badań naukowych  po dziś dzień nie została ukończona, sprawców nie pociągnięto do odpowiedzialności – choćby symbolicznej - a rodziny pomordowanych nie otrzymały rekompensat finansowych. Ważne jest aby na forum międzynarodowym mówić o sprawach które przez lata były zakłamane, negowane a do dziś pozostają niedokończone. To nie tylko kwestia przywracania elementarnej sprawiedliwości ale również kwestia w pewnym sensie filozoficzno-etyczna. Podnoszenie tej problematyki to cywilizacyjny obowiązek, który sprawia, że nawet upływ czasu nie pozwala zamiatać zbrodni ludobójstwa pod dywan.  W czasie, gdy rządzący  Federacją Rosyjską odwołują się do dziedzictwa ZSRS warto przypomnieć naturę tego systemu, do którego się odwołują i podnieść hasło geopolitycznej przestrogi dla całego wolnego świata, iż kończy się sen o końcu historii.

Sylwetka Laureata Konkursu oraz autora książki:

Prof. Tadeusz Wolsza – ur. 1956, historyk i politolog. Specjalizuje się w najnowszej historii Polski, zwłaszcza w problematyce wojennej i powojennej polskiej emigracji politycznej, zbrodni katyńskiej, drugiej konspiracji, więziennictwa i zbrodni stalinowskich w Polsce powojennej, postaw środowisk twórczych, naukowych i dziennikarskich w latach 1945-1990. Pracownik Instytutu Historii Polskiej Akademii Nauk oraz Uniwersytetu Kazimierza Wielkiego w Bydgoszczy. W latach 2011-2016 członek Rady Instytutu Pamięci Narodowej. Od 2016 r. członek Kolegium IPN oraz Zespołu do spraw Nagród działającego przy Prezesie Rady Ministrów. Redaktor naczelny periodyku naukowego „Dzieje Najnowsze”. Opublikował ponad 280 prac. Jego prace ukazały się w językach: polskim, rosyjskim, niemieckim, angielskim, włoskim, serbskim i słowackim.

 

Książka nie powstałaby bez zaangażowania poniższych osób:

Tłumaczenie z j. polskiego na j.angielski: Teresa Bałuk-Ulewiczowa, Marta Kapera, Piotr Pieńkowski 
Korekta: Teresa Bałuk-Ulewiczowa
DTP: Piotr Perzyna
Projekt okładki: Piotr Perzyna

 

Wydawcą książki w Stanach Zjednoczonych jest Carolina Academic Press

 

Sponsorem strategicznym projektu jest Polska Wytwórnia Papierów Wartościowych

 

Projekt dofinansowano ze środków Muzeum Historii Polski w Warszawie w ramach Programu "Patriotyzm Jutra". 

     

 

 

Patron

Janusz Marek Kurtyka - ur. 13 sierpnia 1960 r. w Krakowie, zginął 10 kwietnia 2010 r. w Smoleńsku - polski historyk, mediewista, doktor habilitowany nauk humanistycznych. W latach 2005 - 2010 Prezes Instytutu Pamięci Narodowej.

Janusz Kurtyka był jednym z pierwszych badaczy, którzy naukowo podjęli temat Żołnierzy Wyklętych, twórcą Zeszytów Historycznych WiN-u - periodyku naukowego, który przed powstaniem IPN stanowił jedną z kluczowych platform przekazywania wiedzy dotyczącej powojennego podziemia antykomunistycznego w PRL.

Za czasów jego prezesury w IPN dokonał się strategiczny przełom w narracji o polskiej historii najnowszej. Poddano systemowym badaniom naukowym agenturę komunistyczną w środowiskach opozycyjnych i dzieje podziemia antykomunistycznego co, już po jego śmierci, zaowocowało rozkwitem inicjatyw obywatelskich w ramach obchodów Narodowego Dnia Pamięci Żołnierzy Wyklętych 1 marca. Inicjatorami jego ustanowienia byli Prezydent RP Lech Kaczyński i Prezes IPN Janusz Kurtyka.

Kawaler odznaczeń państwowych: Krzyża Wielkiego Orderu Odrodzenia Polski, Krzyża Komandorskiego z Gwiazdą Orderu Odrodzenia Polski, Krzyża Wolności i Solidarności, Orderu Zasługi dla Ukrainy III klasy. Laureat Nagrody Kustosz Pamięci Narodowej oraz licznych nagród naukowych.

 

Dane kontaktowe

Adres rejestrowy:                 Adres do korespondencji:

ul. Wysłouchów 4/20           Ul. Rakowiecka 37
30-611 Kraków                      02-521 Warszawa

tel: +48 667 374 761

kontakty e-mail:

Prezes Zarządu: prezes@fundacjakurtyki.pl

Wiceprezes ds. projektowych: projekty@fundacjakurtyki.pl

Wiceprezes ds. naukowych: nauka@fundacjakurtyki.pl

Kierownik ds. promocji: media@fundacjakurtyki.pl

Wszelkie prawa zastrzeżone © Fundacja im. Janusza Kurtyki
projekt i wykonanie Studio graficzne